محمد يوسف حريرى

384

فرهنگ اصطلاحات قرآنى ( فارسى )

استفاده كنند ) . و اما در اين‌باره داستان‌ها و افسانه‌ها و اساطير ساخته شد و به اين دو فرشتهء الهى بسته شد ؛ از جمله آنچه نوشته‌اند و در اقواه نيز معروف است اين است كه هاروت و ماروت دو فرشته بودند ؛ اعمال بد مردم را ديدند و به درگاه خدا شكايت كردند . خداوند آنها را براى اين زمين فرستاد تا پىببرند كه اگر آنها نيز جاى انسان‌ها بودند از گناه مصون نبودند . آنها پس از فرود به زمين مرتكب گناه و چند جنايت شدند و آن وقت در خلقت بنى آدم به حكمت خدا پى بردند . اين دو فرشته آن‌گاه ميان عذاب دنيوى و اخروى مخير گرديدند و آنها عذاب‌هاى دنيوى را اختيار كردند ، لذا در بابل محبوس ماندند تا كيفر گناه خود را تحمل كنند . اين‌گونه داستان‌ها بىاساس است و در طى رواياتى از امام رضا و امام صادق ( عليهما السلام ) اين دو فرشته جهت تعليم سحر ( براى بطلان آن ) به زمين فرستاده شدند . ( تفسير منهج الصادقين - تفسير نمونه - قاموس قرآن ، ذيل ماروت - لغت‌نامه - و . . . ) هارون از انبيا بنى اسرائيل و برادر حضرت موسى عليه السّلام است كه نام « 1 » مباركش 19 بار « 2 » در قرآن مجيد ( در سوره‌هاى طه 30 و 70 و 90 و 92 - قصص 34 - بقره 248 - نساء 163 - انعام 84 - اعراف 122 و 142 - يونس 75 - مريم 53 - انبياء ، 48 - مؤمنون 45 - فرقان 35 - شعراء 13 و 48 - صافات 114 و 120 ) ذكر گرديده است . به موجب قرآن آن حضرت بواسطهء فصاحتى كه داشت به درخواست برادر از طرف خداوند به يارى و همكارى با او مأمور گرديد و هر دو باهم فرعون را به يكتاپرستى دعوت كردند و بنى اسرائيل را از مصر نجات دادند . وى به هنگام عزيمت برادر به ميقات ( براى گرفتن احكام ) جانشين حضرتش شد و بر بنى اسرائيل خلافت كرد . حضرت هارون عليه السّلام پيش از ورود بنى اسرائيل به سرزمين مقدس و قبل از وفات برادر در ( كوه هور ) درگذشت و يهوديان قبرش را در كوه هور مىدانند . طبق تورات او 123 سال عمر نمود . ( اعلام قرآن - قصص قرآن - قاموس قرآن - و . . . ) هامان إِنَّ فِرْعَوْنَ وَ هامانَ وَ جُنُودَهُما كانُوا خاطِئِينَ ( قصص - 8 ) اين نام شش بار در قرآن مجيد ( قصص 6 و 8 و 38 - عنكبوت 39 - غافر 24 و 36 ) ذكر شده است . چهار بار پس از نام فرعون آمده و به تبهكارى و هلاك و غرق او تصريح شده است . به موجب سورهء قصص ( آيهء 38 ) فرعون به هامان دستور مىدهد كه براى او قصرى بلند بسازد تا از فراز آن به خداى موسى عليه السّلام دست يابد . و چنين برمىآيد كه مقامش نزد فرعون بسيار مهم بوده است . طبرسى فرموده هامان وزير فرعون بوده . ( اعلام قرآن - قصص قرآن ) هاويه ( ى ) فَأُمُّهُ هاوِيَةٌ ( قارعه - 9 ) نامى است از نام‌هاى دوزخ ( لغات قرآن - تفسير نمونه ) دركه‌ايست زير همهء دركات دوزخ كه كسى قعر آن را نداند ( لغات قرآن ) از ابواب جهنم است . ( تفسير ابو الفتوح - تفسير منهج الصادقين - حق اليقين ، ص 503 )

--> ( 1 ) . در عبرى به معنى كوه‌نشين و يا دوست داشته ذكر شده است . ( 2 ) . هارون مذكور در سورهء مريم آيهء 28 برادر حضرت مريم است .